به گزارش روابط عمومی دانشگاه علم و فناوری مازندران و بمناسبت چهل و هفتمین فجر انقلاب اسلامی ایران، دکتر احمد رضا ربانی با موضوع "بازگشت به مرجعیت فکری نخبگان؛ پیش‌شرط اصلاح مسیرهای اجتماعی" در جمع نمازگزاران دانشگاه به ایراد سخنرانی پرداخت.

دکتر ربانی در ابتدای سخنان خود، ضمن تبریک این ایام، اظهار کرد: در سال‌های ابتدایی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه در کنار یکدیگر مرجعیت فکری جامعه را بر عهده داشتند و مردم در حوزه‌های سیاسی، اجتماعی و حتی سبک زندگی به دیدگاه نخبگان علمی و دینی رجوع می‌کردند. وی با طرح این پرسش که چه عواملی موجب تضعیف این مرجعیت در سال‌های پس از جنگ تحمیلی شده است، افزود: پس از جنگ، تغییر رویکرد کشور از آرمان‌گرایی و دفاع به سمت سازندگی و تخصص‌گرایی، اگرچه در ظاهر اقدامی مثبت بود، اما به تدریج نقش تحلیلی و اجتماعی دانشگاه‌ها را کمرنگ کرد. در این نگاه، از دانشگاه‌ها صرفاً انتظار تربیت متخصص برای بازار کار می‌رفت و ورود آن‌ها به مسائل اجتماعی و فرهنگی کمتر مورد توجه قرار گرفت.

ریاست دانشگاه در ادامه گفت: در حوزه آموزش، تمرکز صرف بر مهارت‌های شغلی و غفلت از تقویت خردورزی، هویت فرهنگی و ملی و اسلامی، معرفی مفاخر ملی و ادبی، موجب فاصله گرفتن بخشی از نسل جوان از ریشه‌های فرهنگی خود شد. وی با اشاره به نمونه‌هایی از توجه کشورهای همسایه به مفاخر ادبی همچون فردوسی، تأکید کرد: در معرفی و ترویج میراث فرهنگی و ادبی خود دچار ضعف بوده‌ایم. وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به روندهای حاکم بر حوزه پژوهش دانشگاهی گفت: تمرکز افراطی بر تولید مقالات علمی به زبان‌های بین‌المللی، اگرچه جایگاه دانشگاه‌ها را در رتبه‌بندی‌ها ارتقا داد، اما فاصله زبان دانشگاه با زبان جامعه را افزایش داد. همین امر سبب شد مردم کمتر بتوانند با دانشگاه ارتباط بگیرند و در نتیجه، برخی جریان‌های سطحی و چهره‌های غیرتخصصی به مرجعیت رسانه‌ای و فکری دست یابند. وی همچنین با انتقاد از شکل‌گیری باندهای قدرت و ثروت در سال‌های پس از جنگ تحمیلی اظهار داشت: گسترش رانت، سودجویی‌های اقتصادی و فاصله معنادار میان درآمدهای نامتعارف برخی گروه‌ها با معیشت اقشار علمی و دانشگاهی، موجب تضعیف منزلت اجتماعی علم و دانشگاه شد و انگیزه جوانان برای تحصیل و رجوع به نهادهای علمی را کاهش داد.

دکتر ربانی در ادامه‌ی سخنان خود افزود: راه‌اندازی برخی مراکز آموزش عالی غیرانتفاعی با کیفیت علمی پایین و نگاه صرفاً تجاری به آموزش، سبب شد بخشی از اعتماد عمومی نسبت به نظام آموزش عالی تضعیف شود. این روند، به تدریج جایگاه دانشگاه به‌عنوان مرجع حل مسائل جامعه را مخدوش کرد. وی با اشاره به تحولات حوزه‌های علمیه نیز بیان کرد: روحانیت در سال‌های نخست پس از انقلاب نقش فعالی در تحولات اجتماعی و سیاسی داشت، اما در ادامه، بخشی از این نقش اجتماعی کمرنگ شد و تمرکز بر مسائل احکام فردی و فقهی افزایش یافت. این امر نیز به کاهش مرجعیت اجتماعی حوزه‌های علمیه انجامید. وی تأکید کرد: خلأ ایجادشده در مرجعیت فکری جامعه به سرعت توسط جریان‌های مبتنی بر قدرت، ثروت و چهره‌های رسانه‌ای پر شد و بخشی از ناآرامی‌ها و آسیب‌های اجتماعی سال‌های اخیر را باید در این زمینه تحلیل کرد.

دکتر ربانی در پایان با تأکید بر ضرورت بازگشت مرجعیت فکری به جامعه نخبگان دانشگاهی و حوزوی خاطرنشان کرد: اساتید دانشگاه و علمای دین باید با صراحت به مسائل و مشکلات مردم، به‌ویژه معیشت و مفاسد ناشی از رانت و فساد اقتصادی بپردازند و در کنار مردم بایستند. دانشگاه باید بتواند راهکارهای عملی بر غلبه بر مشکلات معیشتی ارائه دهد.  وی در پایان بر اهمیت حضور مردم در راهپیمایی 22 بهمن جهت خنثی کردن توطئه اجانب علیه کشور و انقلاب اشاره کرد و از حضار خواست پرشور در مراسم چهل و هفتمین سالگرد انقلاب حضور یابند