14:28
1405/08/06
کارگاه تخصصی «پایش سلامت سازه‌ها و شناسایی آسیب مبتنی بر ارتعاش با تأکید بر اثرات محیطی»
به همت مرکز مهارت‌افزایی، هدایت شغلی و کاریابی تخصصی دفتر ارتباط با صنعت دانشگاه علم و فناوری مازندران برگزار شد.
گزارش برگزاری کارگاه تخصصی «پایش سلامت سازه‌ها و شناسایی آسیب مبتنی بر ارتعاش با تأکید بر اثرات محیطی»
کارگاه تخصصی «پایش سلامت سازه‌ها و شناسایی آسیب مبتنی بر ارتعاش با تأکید بر اثرات محیطی» توسط مرکز مهارت‌افزایی، هدایت شغلی و کاریابی تخصصی دفتر ارتباط با صنعت دانشگاه علم و فناوری مازندران برگزار شد. در این کارگاه که روز سه‌شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵ از ساعت ۱۰ تا ۱۲ برگزار شد، دکتر فریبا شادان، عضو هیئت علمی گروه مهندسی عمران، به ارائه مباحث پرداخت. این کارگاه حدود دو ساعت به طول انجامید و ۱۸ نفر از مخاطبان در آن حضور داشتند.
اهمیت و ضرورت موضوع
پایش سلامت سازه (Structural Health Monitoring) حوزه‌ای بین‌رشته‌ای است که در مهندسی عمران، مکانیک، هوافضا و سازه‌های دریایی کاربرد دارد. در این کارگاه، شناسایی آسیب به‌عنوان یک مسئله معکوس تبیین شد؛ یعنی استخراج مشخصات و آسیب‌های سازه از روی پاسخ‌های ارتعاشی آن. با اشاره به حوادثی نظیر فروپاشی ناگهانی پل مینیاپولیس در آمریکا، حادثه فرودگاه پاریس و سکوهای دریایی، بر این نکته تأکید شد که پایش هوشمند سازه‌ها می‌تواند آسیب‌های ناپیدا را پیش از وقوع خرابی کامل شناسایی کرده و از خسارات سنگین مالی و جانی جلوگیری کند.
محورهای ارائه
به طور خلاصه، مباحث کارگاه در محورهای زیر ارائه شد:
- سطوح چهارگانه پایش: تشخیص وجود آسیب، تعیین محل دقیق آسیب، تعیین شدت خرابی و پیش‌بینی عمر باقی‌مانده سازه
- مقایسه بازرسی چشمی با آزمایش‌های غیرمخرب (NDT) و روش‌های ارتعاشی مبتنی بر حسگرها
- مبانی دینامیک سازه شامل جرم، سختی و میرایی، و تعریف آسیب به‌صورت کاهش سختی
- تغییرات مشخصات دینامیکی در اثر خرابی، شامل کاهش فرکانس‌های طبیعی، تغییر شکل مودها و تغییر تابع پاسخ فرکانسی (FRF)
- شاخص‌های متداول شناسایی آسیب، از جمله معیار MAC، انحنای مود و شاخص‌های مبتنی بر FRF
- اثرات عوامل محیطی شامل دما، رطوبت، باد و بارگذاری ترافیکی، و روش‌های تفکیک این اثرات از آسیب واقعی با بهره‌گیری از روش‌های آماری، رگرسیون، تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) و یادگیری ماشین
اهمیت برای آینده شغلی مهندسان
با پیر شدن بسیاری از پل‌ها، سدها و سازه‌های صنعتی کشور، نیاز به متخصصانی که بتوانند وضعیت سازه‌ها را با داده‌های پایش ارزیابی کنند، رو به افزایش است. مهارت‌های مطرح‌شده در این کارگاه، از جمله تحلیل مودال، پردازش سیگنال، PCA و یادگیری ماشین، در کنار دانش سازه‌ای، می‌تواند مسیرهای شغلی تازه‌ای در شرکت‌های مشاوره، صنایع نفت و گاز، دستگاه‌های متولی راه و شهرسازی و شرکت‌های حسگر و داده فراهم کند. توانایی تفکیک هشدار کاذب ناشی از دما از آسیب واقعی نیز، مهارتی است که برای کارفرمایان ارزش عملیاتی بالایی دارد.
جمع‌بندی
کارگاه «پایش سلامت سازه‌ها و شناسایی آسیب مبتنی بر ارتعاش با تأکید بر اثرات محیطی» با تمرکز بر کاربرد ابزارهای نوین داده‌محور در جداسازی نویز و اثرات محیطی به پایان رسید. برگزاری چنین کارگاه‌هایی می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای دانش فنی مهندسان و کاربست این روش‌ها در پروژه‌های بزرگ کشور باشد.
